Wiadomości

Czy Senat udoskonali ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Portal Informacyjny: Związek Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie ocenia, że dobrze się stało, iż w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych uwzględniono tantiemy z reemitowania. Potrzebne są jeszcze, zgodne z prawem Unii Europejskiej, ustawowe definicje kluczowych, dla egzekwowania tantiem, pojęć.

Projekt ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych procedowany w Senacie

Projekt ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych będzie we wtorek 9 lipca 2024 r. rozpatrywany na posiedzeniu senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu. Dokument trafił do izby wyższej, po uchwaleniu przez Sejm, w kształcie, który, jak podkreśla Związek Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie, uwzględnia większość postulatów środowiska aktorskiego, m. in.: tantiemy dla wszystkich twórców i artystów filmowych z Internetu, tantiemy z reemitowania i tantiemy dla aktorów audialnych za streaming audiobooków czy słuchowisk.

Projekt ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – problem z brakiem definicji

Aktorzy i twórcy są wdzięczni posłom za wprowadzone przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej poprawki i proszą o ich utrzymanie przez Senat. Jednocześnie Związek Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie wskazuje, że nadal istnieje potrzeba odpowiedniego zdefiniowania w ustawie pojęć takich jak wprowadzanie bezpośrednie i reemitowanie. W przeciwnym razie nowe prawo może być niezgodne z dyrektywami unijnymi i prowadzić do kwestionowania go przez sieci kablowe i platformy cyfrowe, a w efekcie do wieloletnich sporów sądowych o tantiemy. Do podobnych wniosków doszedł już Sąd Apelacyjny w Warszawie w orzeczeniu z 11 czerwca 2024 r. Także Biuro Legislacyjne Senatu potwierdziło, że zawarte w ustawie definicje wymagają zmian.

Krzysztof Szuster o nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

„Zmiany wprowadzone w ostatecznej wersji zmiany ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych to wielki sukces, wypracowany przez środowiska twórców i artystów wykonawców oraz wspierających je Posłów.” – Ocenia Krzysztof Szuster – prezes Związku Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie – jedynej w Polsce organizacji zbiorowego zarządzania ustawowo reprezentującej środowisko aktorskie. – „Czekaliśmy na te zmiany wiele lat! Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych w dotychczasowym kształcie odzwierciedlała stan technologii sprzed 30 lat, uwzględniała więc zapisy o wynagrodzeniu za filmy na VHS, DVD, w kinach i tradycyjnej telewizji, ale nie obejmowała streamingu czy reemitowania. Cieszymy się, że obecny projekt nowelizacji uwzględnił te technologie.” – Komentuje Krzysztof Szuster – prezes Związku Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie – jedynej w Polsce organizacji zbiorowego zarządzania ustawowo reprezentującej środowisko aktorskie.

Andrzej Gajewski o nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Andrzej Gajewski – dyrektor generalny Związku Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie wyjaśnia, że do tej pory w Polsce miał miejsce kuriozalny stan prawny: „Jeśli telewizja naziemna, np. Telewizja Polska, emituje zrealizowany po 1994 r. film, to aktor w nim grający otrzyma tantiemy z tytułu oglądania go przez widzów telewizji naziemnej, czyli oglądających film przez tzw. normalną antenę. Jeśli widz ogląda ten sam film na tym samym kanale TVP, ale za pośrednictwem na przykład telewizji kablowej, to wówczas, z uwagi na brak oczywistej podstawy prawnej, tantiem może nie dostać. Ale jednocześnie producenci i twórcy filmowi – reżyserzy, operatorzy, scenarzyści od lat otrzymują ogromne wynagrodzenia z tytułu reemitowania pozostające w rażącej dysproporcji do wynagrodzeń aktorów. Dlatego tak ważne jest pozostawienie wpisanego przez Sejm do ustawy reemitowania jako pola eksploatacji w artykule 70.

ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych powinna być zgodna z wyrokami TSUE

Aktorzy cieszą się z kształtu, jaki ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyjęła wychodząc z Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. Podkreślają jednak, że część istotnych postulatów nadal nie znalazła się w ustawie i liczą na wsparcie Senatu w tej sprawie. To między innymi postulowana przez Związek Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie zmiana ustawowych definicji nadawania i reemitowania oraz dodanie do ustawy definicji wprowadzania bezpośredniego. Zdaniem ZASP postulat konieczności rozróżnienia definicji nadawania bezpośredniego i reemitowania wynika wprost z dyrektyw europejskich oraz wyroków Trybuna Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

Zaproponowane przez Związek Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie definicje nadawania i reemitowania zostały pominięte, w treści uchwalonej przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej, przez co aktualne ich brzmienie jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej czyli z art. 2 pkt. 2 i 4 oraz art. 8 implementowanej dyrektywy unijnej Sat Cab II, oraz z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanymi w sprawach Airfield i SBS. To, że wprowadzenie tego postulatu jest konieczne dla zgodności prawa polskiego z europejskim, potwierdza wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 11 czerwca 2024 roku.

Sąd Apelacyjnego w Warszawie o potrzebie definicji w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych

„Sąd Apelacyjnego w Warszawie w orzeczeniu w sprawie z powództwa Związku Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie, przeciwko jednemu z największych w Polsce operatorów płatnej telewizji kablowej, jasno wskazał, że w sytuacji, gdyby projekt ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w zakresie definicji nadawania i reemitowania, wszedł w życie w aktualnym brzmieniu – rozpoznanie sprawy przez sąd wymagałoby rozważenia skierowania do Trybunału Sprawiedliwości pytania prejudycjalnego, wobec wątpliwości dotyczących zgodności z implementacją przepisów dyrektywy Sat Cab II do polskiego porządku Prawnego.”- Wyjaśnia mec. Marek Bukowski.

Brak definicji sprawie tantiem doprowadzi do wieloletnich sporów w sądach

W opinii ekspertów brak prawidłowych definicji w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych sprawi, że aktorzy będą mieli bardzo utrudnione dochodzenie należnych tantiem od telewizji kablowych i satelitarnych.- „Prawo krajowe, niezgodne z prawem Uni Europejskiej, będzie kwestionowane w procesie stosowania prawa przez sądy polskie i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Aktorzy na wiele lat utkną w sporach sądowych, ponieważ płatnicy tantiem (w szczególności telewizje kablowe i satelitarne) będą wykorzystywać niezgodność definicji z prawem i wyrokami unijnymi do odmowy zapłaty. Problem ten dotknie aktorów oraz wszystkich przedstawicieli środowiska filmowego.” – tTłumaczy mec. Grzegorz Rybicki.

O potrzebie definicji wypowiada się Biura Legislacyjnego Senatu

Konieczność wprowadzenia zmian w ustawowych definicjach potwierdza też opinia Biura Legislacyjnego Senatu Rzeczpospolitej Polskiej. Chociaż Biuro Legislacyjne wypowiada się co do samej techniki legislacyjnej, a nie merytorycznego brzmienia przepisów, to sam fakt notyfikowania ustawodawcy błędu w zakresie połączenia definicji nadawania i wprowadzania bezpośredniego wskazuje, że brak odrębności tych definicji doprowadził do błędnych, niezgodnych ze sztuką legislacyjną przepisów ustawowych. Zdaniem Związku Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie błędnych także w świetle dyrektywy Sat Cab II.

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych w senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu

Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozpatrywany będzie w najbliższy wtorek, 9 lipca 2024 r., na posiedzeniu senackiej Komisji Kultury i Środków Przekazu. Środowisko aktorów apeluje do Senatorów o utrzymanie w ustawie zapisu gwarantującego aktorkom i aktorom wynagrodzenia z pola eksploatacji reemitowanie. Jest to kluczowy zapis z punktu widzenia aktorów i autorów. Jednocześnie Związku Artystów Scen Polskich ZASP – Stowarzyszenie podkreśla, że postulowane przez organizację zapisy nie niosą ze sobą żadnych skutków finansowych dla Skarby Państwa ani dla konsumentów. Gwarantują jedynie aktorom, że za ich pracę otrzymają należne im wynagrodzenia od wielkich firm i korporacji. Szczegółowe informacje na temat stanowiska ZASP wobec projektu znaleźć można na stronie: https://www.zasp.pl/aktualnosci/informacja-i-stanowisko-zarzadu-glownego-zasp-w-sprawie-zmiany-ustawy-o-prawie-autorskim-i-prawach-pokrewnych/

Dziękujemy, że przeczytanie naszego artykułu. Zapraszamy do lektury innych publikacji.

Portal Informacyjny, info, /art/ ilustracja: pixabay 8.07.2024